Hoe werkt het stollingsproces van bloed in je lichaam?

Iedereen heeft wel een keer een verwonding gehad met een bloeding. Het is cruciaal dat de bloeding gestelpt wordt. Wordt dit niet gestelpt dan verlies je veel bloed. Het proces dat er voor zorgt dat het bloeden van een wond gestelpt wordt wordt ook wel hemostase genoemd. Hemostase is een ingewikkeld samenwerkingsproces van stollingsfactoren, bloedplaatjes, en de vaatwand van een bloedvat. Het proces wordt nauwkeurig gereguleerd door je lichaam. Deed je lichaam dit niet dan kan het proces spontaan op gang komen. Wanneer dit gebeurt kan er een verstopt bloedvat ontstaan met een bloedprop, ook wel trombose genoemd.

De werking van hemostase kan worden opgedeeld in vier stappen.

  1. Vasoconstrictie
  2. Adhesie en aggregatie
  3. Fibrinevorming
  4. Fibrinolyse

Vasoconstrictie

Als een bloedvat beschadigd is zal het bloedvat vernauwen. Er zitten allemaal kleine spieren in de vaatwand die samentrekken als er een beschadiging is. Door de vernauwing stroomt er minder bloed door het bloedvat. De spieren in de vaatwand worden samengetrokken omdat er stoffen vrijkomen uit de trombocyten (bloedplaatjes) en de endotheelcellen (laagje cellen aan de binnenkant van het bloedvat). Als er minder bloed door het beschadigde bloedvat wordt gepompt kunnen de trombocyten en stollingsfactoren beter de bloeding lokaal stelpen.

Adhesie en aggregatie

Op de plek van de beschadiging van de vaatwand komen de trombocyten in contact met eiwitten. De eiwitten komen vrij bij de beschadigde endotheelcellen en het weefsel. Dit proces heet adhesie. Trombocyten hechten zich aan de collageenvezels (afkomstig van de beschadigde endotheelcellen en onderliggend weefsel). Door deze hechting veranderd de trombocyt van een kleine cel in een cel met lange tentakels. Met de tentakels hecht de trombocyt zich aan de eiwitten in de wond.

Door de hechting van de bovenstaande cellen met eiwitten worden andere cellen geactiveerd, namelijk ADP en tromboxaan A2. De geactiveerde trombocyten hechten en aggregeren vervolgens in de wond. Dit hele proces van adhesie, secretie en aggregatie is het belangrijkste proces en wordt ook wel de primaire hemostase genoemd.

Fibrinevorming

Terwijl het proces van de aggregatie van de trombocyten bezig is, komt het bloed in aanraking met weefselfactor. Weefselfactor komt vrij bij weefselschade en wordt opgebouwd uit onder andere fibroblasten. Weefselfactor activeert de zogeheten plasma stollingsfactoren. Hierdoor wordt er een netwerk van fibrinedraden opgebouwd waarmee de bloeding verder wordt gestelpt. Dit proces wordt ook wel de secundaire hemostase genoemd.

Fibrinolyse

Zodra de vaatwandbeschadiging is herstelt kan het fibrinestolsel worden afgebroken en opgeruimd. Het afbreken van fibrine wordt ook wel fibrinolyse genoemd. Ook het afbreken van fibrinolyse wordt nauwkeurig door het lichaam gereguleerd. De fibrinolytische-activiteit kan worden gemeten door D-dimeren (afbraakproducten van fibrine) aan te tonen in bloedplasma.

Nu weet je ook hoe het stollingsproces van bloed in je lichaam werkt. Het bewijst maar weer hoe complex en ingewikkeld het menselijk lichaam in elkaar zit.